PROEFPIJLERS

HOOFDSMAKEN

INTENSITEIT

MONDGEVOEL

AROMA'S

DE HOOFDSMAKEN

Proef bessenjenever naast pisang ambon.

De ene sterke drank is veel zoeter dan de andere. De zoete smaak komt van de suiker of een andere zoetmaker waarmee het distillaat op smaak is gebracht. Alcohol smaakt van zichzelf zoetig. Dus hoe hoger het alcoholgehalte, hoe zoeter en warmer de drank overkomt. Wat je precies aan zoet waarneemt, hangt ook af van de andere ingrediënten. Neem bijvoorbeeld citroenlikeur, die komt door het zuurtje van de citroen minder zoet over dan kokoslikeur terwijl ze ongeveer evenveel suiker bevatten.

Proef calvados naast cognac.

Zuur is een van de hoofdsmaken die wij goed waarnemen. Ze zijn onmisbaar in eten en drinken omdat ze de smaak lekkerder en boeiender maken. In de meeste sterke dranken voeren zuren niet de boventoon. Toch zitten ze er gelukkig wel in. Ze laten de aroma’s frisser en duidelijker overkomen en zorgen voor balans. Als je zuren waarneemt, moeten ze natuurlijk zacht en sappig zijn. Harde zuren maken een drank schraal en hoekig.

Proef fernet branca naast berenburg.

Bitter speelt in sommige dranken, bitters, de hoofdrol. Bitter is een belangrijke hoofdsmaak die je snel waarneemt en waarover iedereen een uitgesproken mening heeft. Sommigen houden van bitter, anderen haten het. Welke kant je ook kiest: met bitter luistert het nauw. Iets te veel en we ervaren het als vies, als vergif. De bittere smaak in sterke drank komt meestal van citrus(schillen), kruiden, zaden of planten. ook hier geldt dat de zoete smaak en aroma’s invloed hebben hoe je de bittere smaak ervaart.

Proef gin naast wodka.

Sterke drank is zelden of nooit uitgesproken zout, maar kan zeker ziltig overkomen. Die ziltigheid komt bijvoorbeeld van het mineraalwater dat bij de bereiding van de drank is gebruikt.

INTENSITEIT

Komt de drank licht of sterk over? Is hij vlak of vol van smaak? Hiermee geef je de intensiteit of het gewicht aan. Sommigen spreken liever over de kracht. Dat kan ook. Een drank met 30% alcohol en een uitgesproken smaak heeft een hogere intensiteit - òf: is krachtiger - dan een drank met 15% alcohol en subtiele aroma’s.

Proef gin naast wodka.

MOND & NEUSGEVOEL

Drank heeft niet alleen smaak, maar laat ook een gevoel in je mond achter. Denk bijvoorbeeld aan een zoete likeur, die kan dik, stroperig en mondvullend aanvoelen. Jenever daarentegen juist slank, fris en zuiverend. In plaats van mondgevoel kun je ook structuur zeggen. Suiker, honing en siroop zorgen voor een zacht gevoel dat een ‘vettig’ laagje op je tong en in je mondholte achterlaat. Bittere stoffen geven een stroef gevoel. Zuren en zout laten een strakkere indruk achter. Je neus kan de hoeveelheid alcohol ook een beetje ‘voelen’. Als dat erg hoog is, prikt het bovenin je neus.

Poef pastis naast sambuca.

AROMA'S

Hoofdsmaken, intensiteit en mondgevoel: hoe vaker je bewust proeft, hoe sneller je een drank kunt beschrijven. Heel anders ligt dat bij het benoemen van aroma's. Natuurlijk proef je kaneellikeur kaneel, maar om de aroma's van gin, jenever of cognac een naam te geven is best lastig. Een geur roept in het beste geval herkenning of een herinnering op waardoor je er een woord voor vindt. Ieder doet dat vanuit zijn eigen ervaring en kennis. Hoe dat psychisch werkt, weet eigenlijk nog niemand precies. Soms herken je een geur, maar kun je niet op de naam komen. Het vinden van de juiste term is een kwestie van oefenen. De aromazon kan daarbij helpen.